THÔNG BÁO: WEBSITE HIỆN ĐANG TRONG QUÁ TRÌNH CHẠY THỬ NGHIỆM
Thứ 4, 14/11/2018
Hotline: 0988003355

Nhân rộng những mô hình hay về bảo vệ môi trường trong xây dựng nông thôn mới

Trước thực trạng ONMT nông thôn có xu hướng gia tăng do phần lớn nước, chất thải rắn từ sinh hoạt và từ các làng nghề gần như chưa qua xử lý, một trong những vấn đề đặt ra là: Bên cạnh triển khai các giải pháp xử lý môi trường, các cấp, ngành, chính quyền địa phương cần nhân rộng những mô hình hay để nâng cao ý thức BVMT…

Môi trường nông thôn đáng báo động

Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, ONMT khu vực nông thôn đang có xu hướng gia tăng, bởi chất thải rắn sinh hoạt, chất thải từ các làng nghề, chất thải chăn nuôi, vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật… Chỉ tính riêng chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày phát sinh khoảng 31.000 tấn, chủ yếu ở khu vực Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long, tỷ lệ thu gom mới đạt khoảng 50%. Lượng bao bì thuốc bảo vệ thực vật thải ra cũng khoảng 14.000 tấn/năm, trong khi đó hiện số lượng thu gom xử lý chưa đáng kể. Đối với nước thải sinh hoạt, trung bình mỗi năm thải ra khoảng 1.300 triệu mét khối, cũng hầu như chưa được thu gom, xử lý. Ngoài ra, chất thải chăn nuôi khoảng 80 triệu tấn/năm, hình thức thu gom, xử lý chủ yếu là tự phát phục vụ trồng trọt và nuôi trồng thủy sản. Chất thải tại các làng nghề chưa được thống kê đánh giá về số lượng, nhưng qua khảo sát cho thấy, chất thải làng nghề rất đa dạng, mức độ, nguy cơ ô nhiễm cao, khó thu gom, xử lý.

Một thực tế đang diễn ra tại các địa phương là việc phát sinh nguồn ô nhiễm mới là do từ các làng nghề sản xuất, từ các điểm tập kết, chôn lấp, xử lý rác mất vệ sinh, thiếu tập trung, khoa học… Hay ví dụ khác về tình trạng ô nhiễm tiếng ồn, khói bụi là làng nghề Bích Chu, xã An Tường, huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc. Làng nghề này đã tồn tại cách nay khoảng 300 năm nổi tiếng về kỹ thuật làm đồ gỗ với những nét chạm trổ, đục đẽo tinh xảo, làm ra những sản phẩm đồ gỗ dân dụng và những đồ gỗ có giá trị mỹ thuật cao. Đây có thể được coi là một làng nghề truyền thống tiêu biểu mang đậm nét đặc trưng văn hóa truyền thống, song nếu ai đã có dịp qua làng Bích Chu thì không muốn trở lại vì ONMT. Người dân có thể mắc bệnh đau mắt hoặc bị viêm phổi do bụi gỗ; tiếng máy cưa, máy bào ầm ĩ hết ngày này qua ngày khác - nghệ nhân Phùng Văn Dích, làng nghề mộc Bích Chu chia sẻ.

Nhân rộng các mô hình thiết thực, hiệu quả

Để BVMT, trong những năm qua Đảng và Nhà nước đã nỗ lực xây dựng và thực hiện các chương trình hành động, nghiên cứu, thực thi các giải pháp, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững; trong đó nêu rõ quan điểm: “Bảo vệ và giám sát việc thực thi pháp luật về môi trường không chỉ thuộc trách nhiệm của các cấp chính quyền mà còn là quyền và nghĩa vụ của mọi công dân và toàn xã hội, trong đó có các tổ chức xã hội”. Cụ thể, ngày 26.5.2017, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 712/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thí điểm hoàn thiện và nhân rộng mô hình BVMT trong xây dựng nông thôn mới tại các xã khó khăn, biên giới, hải đảo… Bên cạnh đó, để BVMT làng nghề, môi trường nông thôn, nhiều địa phương đã có những sáng kiến, mô hình hay. Đơn cử, mô hình điểm về thu gom, phân loại và xử lý chất thải, rác thải hữu cơ thành phân bón tại nguồn được thực hiện hiệu quả tại xã Tứ Xã và thị trấn Lâm Thao, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ; xã Tân Thành, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn. Mô hình hầm khí sinh học liên hoàn, mô hình sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi giảm thiểu ONMT, chương trình ngày thứ bảy nghĩ xanh, mua sạch của Hội Nông dân TP Hà Nội, tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình phát động; mô hình xử lý chất thải BVMT trong phát triển kinh tế trang trại của nông dân vùng nông thôn, BVMT làng nghề thủ công truyền thống gắn với BVMT và xây dựng nông thôn mới tại các tỉnh: Ninh Bình, Nghệ An, Bạc Liêu; mô hình thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau khi sử dụng ở Bắc Giang, Hưng Yên, Thái Bình, Vĩnh Long, An Giang; mô hình nông dân nói không với túi nilon và sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường ở Đồng Tháp, Hưng Yên, Vĩnh Phúc…

Ảnh minh họa

Từ thực tế và báo cáo của các địa phương triển khai các mô hình trên cho thấy, các mô hình đã đóng góp không nhỏ vào việc hạn chế gia tăng ONMT tại các vùng nông thôn, các làng nghề hiện nay. Tuy vậy, các mô hình trên mới chỉ có ít địa phương thực hiện. Để các mô hình hay ngày càng lan tỏa, các địa phương cần chủ động, mạnh dạn hơn nữa trong việc nghiên cứu, học hỏi các sáng kiến, mô hình. Đây cũng chính là cách tuyên truyền tốt nhất cho người dân, từ đó nâng cao nhận thức về việc gìn giữ, BVMT.

Việc khơi dậy nhiều hình thức BVMT với kỳ vọng tạo bước chuyển trong nhận thức của toàn xã hội, từ đó góp phần quan trọng BVMT nông thôn, giúp các địa phương sớm thực hiện thành công chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

NGUYÊN KHÔI