THÔNG BÁO: WEBSITE HIỆN ĐANG TRONG QUÁ TRÌNH CHẠY THỬ NGHIỆM
Thứ 2, 11/12/2017
Hotline: 0988003355

Ghi nhận sau 3 năm thi hành Luật Đất đai năm 2013 ở tỉnh Phú Thọ và Bình Dương

Luật Đất đai năm 2013 (LĐĐ) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2014, sau 3 năm triển khai thực hiện, công tác quản lý đất đai trên địa bàn cả nước đạt được nhiều kết quả tiêu biểu. Bài báo này tổng hợp, đánh giá, ghi nhận những thành tựu đạt được và một số vướng mắc, kiến nghị trong quá trình tổ chức thi hành LĐĐ ở tỉnh Phú Thọ và Bình Dương.

Những chuyển biến ở Phú Thọ

Để đưa LĐĐ vào cuộc sống, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai được tổ chức quán triệt, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng đến toàn thể cán bộ, đảng viên và mọi tầng lớp nhân dân trong tỉnh. Từ năm 2013 đến nay, Tỉnh ủy Phú Thọ đã ban hành 03 văn bản (01 nghị quyết, 01 chỉ thị và 01 chương trình hành động); UBND tỉnh ban hành các văn bản: 09 quyết định cụ thể hóa để thực hiện trên địa bàn tỉnh bảo đảm kịp thời. Tỉnh Phú Thọ đã triển khai lập điều chỉnh QHSDĐ đến năm 2020, kế KHSDĐ kỳ cuối (2016 - 2020) thông qua Hội đồng thẩm định của Bộ TN&MT, đang hoàn thiện để trình Chính phủ phê duyệt; 11 huyện đang thực hiện điều chỉnh QHSDĐ đến năm 2020; TP. Việt Trì và thị xã Phú Thọ đang tiến hành lập QHSDĐ đến năm 2020. Từ năm 2015 đến 2017, UBND tỉnh Phú Thọ đã phê duyệt KHSDĐ của cấp huyện (duyệt trước ngày 31/12) làm cơ sở cho việc thu hồi, chuyển mục đích SDĐ, giao đất, cho thuê đất đúng quy định. Căn cứ KHSDĐ hằng năm của cấp huyện, từ ngày 01/7/2014 đến nay đã thực hiện: Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích cho các tổ chức được 616,90 ha (Giao đất 124,86 ha; cho thuê đất 355,78 ha; chuyển mục đích 136,26 ha). Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân với diện tích 78,98 ha (Giao đất 46,86 ha; cho thuê đất 32,12 ha). Kết quả đấu giá QSDĐ: Tính từ 01/7/2014 đến 30/3/2017, UBND các huyện, thành, thị và Trung tâm phát triển quỹ đất đã tổ chức đấu giá QSDĐ thành công 3.002 ô đất với tổng diện tích đấu giá là 40,39 ha, tổng số tiền thu được từ công tác đấu giá QSDĐ là 855,27 tỷ đồng.

Phú Thọ

Đến nay, tỉnh Phú Thọ đã cơ bản hoàn thành việc cấp GCN lần đầu cho các loại đất và đạt 93,1% so với tổng diện tích cần cấp GCN; tổ chức triển khai theo quy trình từ khâu đo đạc lập bản đồ địa chính và cấp GCN, lập HSĐC được gần 50% số xã trên địa bàn tỉnh; cơ bản hoàn thành việc xây dựng CSDL đất đai huyện Yên Lập (đang vận hành thử nghiệm); UBND tỉnh đã phê duyệt dự án xây dựng CSDL đất các tổ chức, chuẩn bị thực hiện.

Từ năm 2013 đến nay, đã triển khai 75 cuộc thanh tra về quản lý, sử dụng đất đai tại 227 đơn vị; phát hiện 40 đơn vị có vi phạm về quản lý đất đai; UBND tỉnh đã thu hồi đất của 22 tổ chức, doanh nghiệp SDĐ vi phạm quy định hoặc không có nhu cầu SDĐ. Các cấp, các ngành trong toàn tỉnh tiếp nhận đơn thuộc thẩm quyền giải quyết liên quan đến đất đai là 504 đơn (Khiếu nại 294 đơn, tố cáo 210 đơn), đã giải quyết xong 499/504 đơn, đạt 99% (khiếu nại 291/294 đơn; tố cáo 208/210 đơn), còn 05 vụ việc đang trong hạn giải quyết.

Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình thực hiện còn một số tồn tại, khó khăn, vướng mắc: Việc triển khai lập, điều chỉnh và phê duyệt QSDĐ chậm; dự báo nhu cầu SDĐ của một số ngành, lĩnh vực không bám sát nguồn lực đầu tư, chưa phù hợp với thực tế của địa phương. Công tác cập nhật, chỉnh lý biến động đất đai chưa kịp thời; tình trạng lấn chiếm, tranh chấp đất đai, đất để hoang hoặc sử dụng không hiệu quả, giải quyết các tranh chấp về đất đai chưa triệt để, tình trạng khiếu kiện vẫn xảy ra. Công tác bồi thường và GPMB ở một số dự án, một số nơi khó thực hiện, chậm tiến độ. Quy định về xác định giá đất còn chồng chéo, chưa thực sự rõ ràng về thẩm quyền. Những tồn tại, vướng mắc trên đây cần phải được tiếp tục điều chỉnh, bổ sung về cơ chế, chính sách và phải được các cấp các ngành quan tâm, sớm được xem xét giải quyết.

Bình Dương - Kết quả tiêu biểu đáng ghi nhận

Phải khẳng định rằng, Bình Dương là một trong những địa phương đi đầu trong việc tổ chức tuyên truyền, giáo dục, phổ biến và thực hiện LĐĐ năm 2013. Để luật đi vào cuộc sống, thời gian qua, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật luôn được chú trọng và đạt nhiều kết quả tốt, đi vào trọng tâm, trọng điểm, có định hướng. Ngoài ra, Bình Dương cũng đã kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các văn bản QPPL. Cụ thể, đã ban hành mới 22 văn bản QPPL quy định, chính sách về đất đai tại địa phương từ ngày 1/7/2014 đến nay.

Đối với QH, KHSDĐ, định kỳ hằng năm, các địa phương đều lập danh mục các công trình, dự án phải thực hiện, báo cáo UBND tỉnh trình HĐND thông qua trước khi xét duyệt KHSDĐ hằng năm của cấp huyện. Trong quá trình lập kế KHSDĐ hằng năm của cấp huyện đã thực hiện rà soát các dự án phải thu hồi hoặc chuyển mục đích. Công tác này góp phần nâng cao vai trò trách nhiệm của cơ quan QLNN và bảo đảm quyền lợi của người sử dụng đất trong vùng quy hoạch.

Bình Dương

Ba năm qua, Bình Dương cũng đã kiểm soát chặt chẽ việc chuyển mục đích SDĐ trồng lúa, đất rừng phòng hộ sang sử dụng vào mục đích khác; thực hiện rà soát toàn bộ diện tích đất do Nhà nước quản lý tại các xã, phường, thị trấn, đất của các tổ chức sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang nhân dân, các nông trường, lâm trường để tham mưu UBND tỉnh quyết định giao đất, cho thuê đất phù hợp với quy định của LĐĐ.

Bên cạnh đó, LĐĐ năm 2013 còn quy định thu hẹp hơn các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển KT-XH vì lợi ích quốc gia, công cộng. Nhà nước chỉ thu hồi đất đối với các dự án đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư; dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu tư và một số trường hợp được HĐND cấp tỉnh xem xét thông qua chủ trương thu hồi đất. Quy định này đã hạn chế những khiếu nại, khiếu kiện, tranh chấp về đất đai xảy ra trên địa bàn tỉnh trong công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Đặc biệt, LĐĐ sửa đổi cũng quy định chế tài mạnh để xử lý đối với trường hợp không đưa đất đã được giao, cho thuê vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo tăng cường phát hiện và xử lý dứt điểm các vi phạm trong quản lý, SDĐ; chấn chỉnh, tăng cường quản lý nhà nước về đất đai; nâng cao hiệu lực pháp luật, ngăn chặn, hạn chế tình trạng vi phạm pháp luật đất đai trên địa bàn tỉnh.

Để luật thực thi, công tác tổ chức bộ máy cơ quan quản lý đất đai tiếp tục được rà soát, kiện toàn chức năng, nhiệm vụ theo quy định. Trong đó, cơ cấu, tổ chức, bộ máy của Văn phòng ĐKĐĐ, Trung tâm Phát triển quỹ đất một cấp được kiện toàn thống nhất từ tỉnh xuống các huyện, thị xã, thành phố. Tác phong, lề lối làm việc của công chức và người lao động được đổi mới, từng bước chuyển sang chính quyền thân thiện, gần dân và thực sự của dân, do dân và vì dân.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện luật, Bình Dương vẫn gặp những khó khăn, vướng mắc, chủ yếu trong việc thực hiện cơ chế tài chính đất đai, xác địnhgiá đất, phát triển quỹ đất và đấu giá QSDĐ còn có những hạn chế nhất định trong quy định của pháp luật và tổ chức thực hiện như việc ban hành văn bản QPPL quy định chi tiết cụ thể một số nội dung về tài chính đất đai, giá đất, tạo quỹ đất, phát triển quỹ đất và đấu giá QSDĐ của LĐĐ còn thiếu hoặc chưa kịp thời. Việc xác định giá đất cụ thể chưa đáp ứng kịp yêu cầu về thời gian, dẫn đến việc xác định giá đất cụ thể kéo dài, gây ảnh hưởng đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nguyên nhân chủ yếu là do năng lực của đơn vị tư vấn có nhiều hạn chế, thiếu thông tin dữ liệu về đất đai, thời gian thực hiện quy trình lựa chọn nhà thầu định giá đất chưa bảo đảm. Ngoài ra, trong quá trình thực hiện, việc áp dụng thi hành văn bản luật, do có sự chồng chéo, trùng lắp giữa LĐĐ và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật và với các quy định tại các văn bản luật khác.

PHẠM NGỌC THÔNG

Học viện Báo chí và Tuyên truyền