THÔNG BÁO: WEBSITE HIỆN ĐANG TRONG QUÁ TRÌNH CHẠY THỬ NGHIỆM
Thứ 2, 11/12/2017
Hotline: 0988003355

Chính sách bảo vệ môi trường nước lưu vực sông - Kinh nghiệm từ quốc tế

Trên thế giới việc quản lý tài nguyên nước hay bảo vệ môi trường (BVMT) theo lưu vực sông (LVS) đã được nhiều quốc gia quan tâm và triển khai nhiều mô hình có hiệu quả, điều này hứa hẹn sẽ mở ra cho Việt Nam nhiều kinh nghiệm trong việc quản lý và bảo vệ nguồn nước.

Những đạo luật nổi bật

Bảo vệ môi trường nước đã và đang là mối quan tâm hàng đầu của nhiều quốc gia trên thế giới. Với nước Pháp, chính sách về nước và LVS được xây dựng dựa trên tinh thần xây dựng bởi Nhà nước trong mối quan hệ với cộng đồng. Qua 50 năm, nước Pháp đã thu được nhiều kết quả quan trọng trong BVMT nước LVS và hệ sinh thái thủy sinh. Ví dụ như việc BVMT sông Senine – Normanly, các nhà chức trách đã áp dụng thành công với mô hình thông qua thực hiện các biện pháp quản lý, kiểm soát chặt chẽ lượng nước thải vào LVS, vận động người dân dùng các loại hóa chất tẩy rửa không có phốt phát. Đồng thời chú ý bảo tồn các vùng đất ngập nước nhằm thu hút các loài động thực vật bản địa trước kia đã bị di cư hoặc biến mất. Chính nhờ sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ này mà dòng Senine – Normanly đã được bình yên.

Mỹ là quốc gia có trình độ phát triển kinh tế, xã hội tiên tiến nhất thế giới chính vì vậy, việc BVMT nước cũng được quan tâm hàng đầu bằng việc ban hành nhiều đạo luật trong đó nổi bật là Đạo Luật Nước sạch Hoa Kỳ. Đây là đạo luật được đánh giá thành công nhất trong các luật liên quan đến môi trường của Mỹ. Giá trị lớn nhất mà luật này mang lại đó là hầu hết các con sông, hồ của Mỹ từ tình trạng ô nhiễm nặng điển hình như dòng Cuyahoga theo tạp chí Time 1969 từng đánh giá hầu như không có một sinh vật nào có thể sống sót đến nay các dòng sông đã đáp ứng được chất lượng nước cho các tiêu chí dịch vụ, vui chơi giải trí của con người.

Pháp luật về môi trường và tài nguyên nước của Nhật Bản cũng rất chặt chẽ và đa dạng. Để kiểm soát tốt nguồn nước, Nhật Bản đã ban hành Luật Kiểm soát ô nhiễm nước năm 1970 và nội dung cũng được thay đổi nhiều nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Mục tiêu của đạo Luật này là chất lượng nước phải đạt tiêu chuẩn môi trường ở hầu hết các địa phương trên toàn nước Nhật. Luật tập trung vào 3 vấn đề đó là tiêu chuẩn chất lượng môi trường nước liên quan đến bảo vệ sức khỏe con người và bảo vệ môi trường sống; tiêu chuẩn và quy định phát thải; kiểm soát tổng lượng chất ô nhiễm.

Nhờ có lộ trình và mục tiêu rõ ràng việc BVMT nước tại 5 LVS chảy qua vùng Greater Tokyo của Nhật đã đạt được những thành tựu rất nổi bật đáng để cho các nước như Việt Nam học hỏi.

Bài học nào cho Việt Nam?

Theo các nhà khoa học tại Liên hiệp Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam phát biểu tại Hội thảo Kiểm soát ô nhiễm nước: Một số kinh nghiệm quốc tế cho rằng, khi xây dựng ban hành các cơ chế, chính sách pháp luật Việt Nam cần phải dựa trên nguyên tắc như quản lý môi trường nước dựa trên kết quả cuối cùng và quy định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị.

Một góc lưu vực sông Mã

Hiện các vùng đô thị và khu công nghiệp đang là những điểm nóng và ô nhiễm nguồn nước, chính vì vậy, cần cô lập và khu trú các vùng ô nhiễm nước trầm trọng, có kế hoạch xử lý triệt để trong vòng 10 năm với quy trình công nghệ quản lý, người chịu trách nhiệm với những nguồn ngân sách cụ thể, có giải trình phân định trước Quốc hội.

Bên cạnh đó, cần tuân thủ lý thuyết đường ống với một quy trình đồng bộ 3 khâu trong kiểm soát ô nhiễm nguồn nước đó là ngăn ngừa; phát hiện – ngăn chặn; xử lý – phục hồi. Trong đó, cần ưu tiên công đoạn ngăn ngừa thay vì tập trung xử lý hậu quả như hiện nay. Ngoài ra, khi ban hành các chính sách phải luôn đảm bảo nguyên tắc công bằng trách nhiệm giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.


MINH TRÍ